ChatGPT: wat is het en hoe gebruik je het zakelijk?
ChatGPT is de AI-assistent die de wereld liet kennismaken met generatieve AI. Inmiddels gebruiken meer dan een miljard mensen hem elke week, voor tekst, beeld, spraak en steeds vaker complete taken. In deze gids lees je wat ChatGPT is, wat het oplevert voor jouw organisatie en hoe je het veilig en slim inzet.

1,2 miljard gebruikers
Per week, volgens OpenAI in september 2026.
Tekst, beeld en spraak
Eén assistent voor schrijven, analyseren, beelden maken en praten.
Gratis te starten
Betaalde abonnementen vanaf $20 per maand, zakelijk vanaf $20 per gebruiker.
Wat is ChatGPT?
Van chatbot naar digitale collega
ChatGPT is een AI-assistent van het Amerikaanse OpenAI. Sinds de lancering eind 2022 is het uitgegroeid tot de bekendste AI-tool ter wereld. Je typt of spreekt een vraag in, en ChatGPT schrijft, rekent, analyseert, maakt beelden en zoekt informatie op internet.
Wat ChatGPT onderscheidt? De breedte. Waar andere assistenten vaak in één ding uitblinken, combineert ChatGPT tekst, beeld, spraak en data-analyse in één omgeving. En met ChatGPT Work voert het inmiddels ook complete taken uit die uren duren.
- Maker: OpenAI, San Francisco (VS)
- Nieuwste modellen: de GPT-6-familie: Luna, Sol en Astra
- Te gebruiken via: browser, desktop-app voor Mac en Windows, iOS, Android en API
- Gratis versie: ja, met gebruikslimieten en advertenties

ChatGPT in actie
Zo werkt ChatGPT in de praktijk
Een Excelbestand met duizenden regels, één vraag in gewone taal en binnen een minuut heb je inzichten én een grafiek. Geen formules, geen draaitabellen: ChatGPT rekent, visualiseert en legt uit wat het ziet.
- Upload Excel-, CSV- of PDF-bestanden
- Laat grafieken en tabellen voor je maken
- Vraag door tot je het verhaal voor het MT hebt
omzet-per-regio-2026.xlsx · 12.400 rijen
Welke regio groeit het hardst en waar lopen we achter? Maak er een grafiek bij.
ChatGPT analyseert 12.400 rijen
Dit valt op in je omzetdata:
- Oost groeit het hardst: +14% ten opzichte van vorig jaar, vooral door twee nieuwe klanten.
- Zuid blijft achter: −6%, en die daling zit volledig in het tweede kwartaal.
- Webshop stijgt overal: gemiddeld +9% in alle regio’s.
Ik heb een staafdiagram per regio gemaakt. Zal ik er een korte toelichting voor het MT bij schrijven?
Voorbeeld met fictieve gegevens
Zes toepassingen per afdeling
Wat kun je met ChatGPT?
ChatGPT is zo veelzijdig dat je makkelijk verdwaalt in de mogelijkheden. Begin daarom bij je werk: waar zit veel herhaling, zoekwerk of schrijfwerk? Deze voorbeelden zien we in de praktijk het vaakst terug.
Hoe gebruik je ChatGPT?
In vijf stappen aan de slag
Starten met ChatGPT is laagdrempelig. Met deze vijf stappen haal je er vanaf dag één meer uit dan de gemiddelde gebruiker.
- Maak een account aan. Ga naar chatgpt.com of download de app voor Windows, Mac, iOS of Android. Zakelijk? Kies dan ChatGPT Business of Enterprise.
- Kies hoe diep ChatGPT nadenkt. Voor snelle vragen volstaat Instant. Voor analyses en lastige vraagstukken zet je de denkstand hoger.
- Werk vanuit een Project. Bundel bestanden, chats en vaste instructies per klant of onderwerp, zodat ChatGPT de context steeds kent.
- Stel een heldere vraag. Gebruik de PAUW-methode hieronder. Een goede prompt scheelt je drie rondes heen-en-weer.
- Controleer en maak het herbruikbaar. Check feiten en bronnen. Werkt een prompt goed? Maak er een custom GPT van, zodat je hele team ervan profiteert.

Promptformule van Peacock
De PAUW-methode voor ChatGPT
Een pauw laat graag zien wat hij in huis heeft. Je prompt mag dat ook. ChatGPT heeft veel verschillende modi, van onderzoek tot beelden maken. De PAUW-methode werkt in elke modus: vier letters voor een antwoord waar je direct mee verder kunt.
P
Persona
Welke rol neemt ChatGPT aan? Een marktonderzoeker, art director of data-analist geeft een heel ander antwoord.
A
Aanleiding
Wat is de situatie? Upload je bestanden en vertel voor wie en waarom je het nodig hebt.
U
Uitkomst
Wat wil je terugkrijgen? Een rapport, grafiek, afbeelding of een complete presentatie.
W
Waarborgen
Welke eisen gelden er? Bronnen, formaat, kleuren, lengte en wat ChatGPT juist níet moet doen.
De ChatGPT-twist: zet je Persona en Waarborgen vast in de instructies van een Project of custom GPT. Dan typ je voortaan alleen nog de Aanleiding en de Uitkomst, en klinkt elk antwoord meteen als jullie organisatie.
Probeer het zelf: PAUW voor elke ChatGPT-modus
Bouw je eigen prompt
Voorbeeld: Deep research
P Je bent een marktonderzoeker in de B2B-groothandel.
A We overwegen uit te breiden naar België en willen weten hoe de markt voor technische groothandel eruitziet.
U Maak een onderzoeksrapport met de marktomvang, de vijf grootste spelers en kansen voor een nieuwkomer.
W Gebruik alleen bronnen van na 2024, vermeld bij elke claim de bron en geef aan waar data ontbreekt.
Acht onderdelen die je moet kennen
Welke functies heeft ChatGPT?
ChatGPT groeit snel. Dit zijn de functies die in oktober 2026 in de praktijk het meeste opleveren.
ChatGPT Work
Een agent die taken van soms uren zelfstandig uitvoert en kant-en-klare documenten, spreadsheets en presentaties oplevert. Ook als geplande taak.
Deep research
Grondig onderzoek over tientallen bronnen, uitgewerkt tot een rapport met bronvermelding.
Projects
Een eigen werkruimte per klant of onderwerp, met bestanden, chats en vaste instructies op één plek.
Custom GPT’s
Bouw zonder code je eigen assistent met vaste instructies en kennis, en deel hem met je team.
Geheugen
ChatGPT onthoudt voorkeuren en context uit eerdere gesprekken. Je ziet en beheert zelf wat het onthoudt.
Beelden maken
Maak en bewerk afbeeldingen op basis van een beschrijving, van productvisual tot infographic.
Spraak
Praat hardop met ChatGPT, ook over je bestanden en projecten. Handig onderweg of om ideeën te sparren.
Plugins en koppelingen
Verbind ChatGPT met onder meer SharePoint, Teams, Slack, Gmail en Salesforce, via de open standaard MCP.
Kies op basis van je werk, niet van de hype
ChatGPT vs Claude vs Copilot: wat past bij jou?
ChatGPT is de bekendste, maar is het ook de beste keuze voor jouw organisatie? Dat hangt af van je werk en je omgeving. Zo verhouden de drie grootste assistenten zich.
| Claude | ChatGPT | Microsoft 365 Copilot | |
|---|---|---|---|
| Van | Anthropic | OpenAI | Microsoft, met modellen van OpenAI én Anthropic |
| Sterk in | Lange documenten, genuanceerd schrijven, analyse en programmeren | Allround gebruik, beeld, spraak en een groot ecosysteem aan apps en GPT’s | Werken met je eigen bedrijfsdata in Outlook, Teams, Word, Excel en SharePoint |
| Ideaal als je… | veel leest, schrijft en analyseert, of met code werkt | één veelzijdige assistent zoekt voor tekst, beeld en spraak | al in Microsoft 365 werkt en AI wilt in je dagelijkse tools |
| Onze tip | Topkeuze voor complexe analyse- en schrijftaken | Handig voor brede en creatieve toepassingen | De logische basis in een Microsoft-omgeving |
Ons advies? Werk je in Microsoft 365, kijk dan eerst naar Microsoft Copilot: dat gebruikt deels dezelfde OpenAI-modellen, maar dan met toegang tot je eigen mail, documenten en vergaderingen. Draait je werk om lange documenten en schrijfwerk? Lees dan ook onze Claude-gids.
Luna, Sol of Astra: welk GPT-6-model gebruik je?
Krachtigst
GPT-6 Astra
Het topmodel van OpenAI voor het zwaarste werk. Zit achter GPT-6 Pro en draait in ChatGPT Work en Codex, voor Plus en hoger.
Standaard
GPT-6 Sol
Het werkpaard in de betaalde abonnementen. Met de denk-schuif kies je zelf tussen snel antwoord en diep nadenken.
Licht
GPT-6 Luna
De lichtere variant voor de gratis versie en Go. Prima voor dagelijkse vragen en korte teksten.
Denkstand
Instant tot Extra High
Geen apart model maar een instelling: hoe hoger, hoe langer ChatGPT nadenkt. Ideaal voor analyses en rekenwerk.
ChatGPT Work en agents
Van antwoord naar afgerond werk
De grootste verandering van 2026: ChatGPT geeft niet alleen antwoord, het voert ook taken uit. Met ChatGPT Work (in de betaalde abonnementen) werkt een agent zelfstandig aan opdrachten die uren kunnen duren.
- Complete opleveringen: van marktanalyse tot presentatie en spreadsheet, kant-en-klaar.
- Geplande taken: laat elke maandag een concurrentie-update of rapportage klaarzetten.
- Koppelingen: met plugins werkt de agent met bronnen als SharePoint, Slack en Gmail.
- In je teamkanalen: in Business en Enterprise roep je ChatGPT aan in Slack en Teams.
Agents zijn krachtig, maar vragen wel om goede afspraken over toegang en controle. Lees meer in Agentic AI: wat het is en wat je ermee kunt. Werk je in Microsoft 365? Bekijk dan ook de agents in onze Copilot-gids.

Veilig werken met ChatGPT
Slim, maar niet naïef
Omdat iedereen ChatGPT kent, gebruiken medewerkers het vaak al voordat er afspraken zijn. Juist daarom is het belangrijk om dit goed te regelen.
- Kies een zakelijk abonnement. Bij Business en Enterprise wordt je data standaard niet gebruikt om modellen te trainen. Bij Free, Go, Plus en Pro staat dat standaard wél aan; je kunt het uitzetten in de instellingen.
- Let op advertenties. Sinds augustus 2026 toont ChatGPT in Nederland advertenties in de gratis versie en Go. Nog een reden om zakelijk niet met een gratis account te werken.
- Denk aan dataopslag. Wil je data binnen Europa houden? Die optie is er voor Enterprise-klanten.
- Leg het vast in AI-beleid. Sinds februari 2025 vraagt de Europese AI Act om voldoende AI-geletterdheid bij je medewerkers.
Is ChatGPT op het werk genoeg voor jouw organisatie? Lees bij Ocel wat enterprise AI is en waarom het meer is dan ChatGPT op het werk, of lees onze blog Veilig AI toepassen in een organisatie.

Van gratis tot Enterprise
Wat kost ChatGPT?
ChatGPT heeft inmiddels zes abonnementen. Dit zijn de prijzen per oktober 2026.
| Abonnement | Prijs | Modellen | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| Free | $0 | GPT-6 Luna | Kennismaken. Met gebruikslimieten en advertenties |
| Go | Goedkoop instapabonnement (in de VS $8 per maand) | GPT-6 Luna, met hogere limieten | Particulieren die meer willen dan gratis. Ook met advertenties |
| Plus | $20 per maand | GPT-6 Sol met denk-schuif, plus Astra in Work en Codex | Professionals die ChatGPT dagelijks gebruiken, zonder advertenties |
| Pro | Vanaf $100 per maand (ook $200 en $500) | Alle modellen, inclusief GPT-6 Pro | Zware gebruikers die geen limieten willen |
| Business | $25 per gebruiker per maand ($20 bij jaarbetaling). Premium-seat: $125 ($100) | Sol en Astra, met meer ruimte op een Premium-seat | Onze aanrader voor organisaties: 2 tot 200 gebruikers, met beheer en SSO |
| Enterprise | Op aanvraag | Alle modellen | Grotere organisaties met eisen rond compliance, SCIM en dataopslag in Europa |
Verder lezen
Ontdek ook de andere AI-gidsen
ChatGPT is niet de enige sterke AI-assistent. Benieuwd hoe Claude en Copilot zich verhouden, en welke het beste past bij jouw organisatie? Lees onze andere gidsen.
AI-gids
Claude AI
De AI-assistent van Anthropic: sterk in lange documenten, schrijven en analyseren.
AI-gids
Microsoft Copilot
AI in Outlook, Teams, Word en Excel, met je eigen bedrijfsdata als basis.
Peacock
AI in jouw organisatie
Van eerste use case tot werkende oplossing: zo zetten wij AI in voor processen die echt tellen.
Snel antwoord
Veelgestelde vragen over ChatGPT
Is ChatGPT gratis?
Ja, je kunt ChatGPT gratis gebruiken via chatgpt.com en de apps. De gratis versie heeft gebruikslimieten en toont in Nederland advertenties. Voor zakelijk gebruik raden we ChatGPT Business aan, vanaf $20 per gebruiker per maand bij jaarbetaling.
Is ChatGPT veilig voor bedrijfsdata?
Met ChatGPT Business of Enterprise wordt je data standaard niet gebruikt om modellen te trainen en heb je centraal beheer. Bij de persoonlijke abonnementen staat dat standaard wél aan. Deel in persoonlijke accounts nooit persoonsgegevens of vertrouwelijke informatie, en leg afspraken vast in een AI-beleid.
Wat is het verschil tussen ChatGPT en Copilot?
ChatGPT is een losse AI-assistent van OpenAI. Microsoft 365 Copilot zit ingebouwd in Outlook, Teams, Word en Excel en werkt met je eigen bedrijfsdata. Copilot gebruikt onder meer modellen van OpenAI, maar ook van Anthropic.
Wat is het verschil tussen ChatGPT en Claude?
Beide zijn sterke AI-assistenten. ChatGPT is breder ingericht, met onder meer beeldgeneratie, spraak en ChatGPT Work. Claude blinkt uit in lange documenten, genuanceerd schrijven en programmeren. Veel organisaties gebruiken ze naast elkaar.
Kan ChatGPT afbeeldingen maken?
Ja. ChatGPT maakt en bewerkt afbeeldingen op basis van een beschrijving, van een productvisual tot een infographic. Controleer wel altijd of beelden geen tekstfouten of ongewenste elementen bevatten.
Spreekt ChatGPT Nederlands?
Ja. ChatGPT begrijpt en schrijft goed Nederlands, ook in gesproken gesprekken. Geef in je prompt aan welke toon en welk taalniveau je wilt, bijvoorbeeld B1 of formeel zakelijk.
Wat is ChatGPT Work?
ChatGPT Work is de agent van ChatGPT in de betaalde abonnementen. Het voert zelfstandig taken uit die uren kunnen duren en levert kant-en-klare documenten, spreadsheets en presentaties op. Je kunt taken ook laten inplannen.
Forge Your Future
Van losse prompt naar slim proces
Iedereen kan ChatGPT gebruiken. Het verschil maak je door AI onderdeel te maken van je processen: met goede afspraken, de juiste koppelingen en agents die echt werk uit handen nemen. Daar helpen we je graag bij. Niet als leverancier, maar als echte partner.
Lees verder over AI
Meer weten over agentic AI, veilig werken met AI en hoe je begint? In onze blogs gaan we er dieper op in.





